Maxay waaliddiintan ugu oggolaadeen wiilkooda inuu shabeelka la cayaaro?

Waa sawir caan noqday – wiil ayaa isku sawiray meel ay biyo ku jiraan isagoo ay ku hareereysan yihiin labo shabeel – mid ka mid ah ayaa u muuqda inuu “hab siinayo” isagoo kaamirada eegaya.

Caannimada sawirka ayaa sababtay in su`aalo la iska weydiiyo sida loo rumeysan karo.

Si kastaba, waa dhab waana wax mar walba dhaca.

Tiago Silveira, wiilka sawirka ka muuqda, ayaa la noolaa oo la cayaari jiray nooc ka mid ah shabeelka tan iyo intii uu yaraa, markii uu joogay dalkiisa Brazil.

“Waxaa jira saaxiibbadeyda qaar oo ii sheega in sawirku uu been yahay, balse dad badan ayaa jecel oo doonaya inay sidoo kale la kulmaan shabeellada. Way wanaagsan tahay inaan khibraddeyda tuso dadka aan sideyda oo kale u nasiib badneyn,” 12-sano-jirkan ayaa sidaasi u sheegay Laanta Af-Burtaqiiska ee BBC.

Wuxuu la soo koray bisadaha waaweyn

Waaliddiinta Tiago, Leandro Silveira iyo Anah Jacomo waa saynisyahanno bayolojiga ku takhasusay waxayna ka tirsan yihiin Machadka Shabeelka ee Brazil (IOP) ee ku yaalla gobolka Goias.

Ujeeddadooda ugu weyn waa in daraasad lagu sameeyo lana dhowro bisadda ugu weyn ee ku nool dhulka Ameerika.

“Wiilkeyga wuxuu ku dhashay deegaan uu shabeel ka buuxo wuxuuna bartay sida loola dhaqmo tan iyo intii uu carruur ahaa. Dabcan uma wada afsaxno, laakiin wuu bartay sida loola dhaqmo. Caadi ayay asaga u tahay,” ayuu yiri Silveira, oo markii ugu horreysay soo dhigay sawirka.

“Waa qayb ka mid ah noloshiisa, waxba taas kuma jabna.”

Tiago oo quudinaya shabeel yarLahaanshaha sawirkaQOYSKA
Image captionWaaliddiinta Tiago ayaa ka shaqeeya daryeelka nooc shabeelka ka mid ah oo ku nool galbeedka Brazil

Markii uu Tiago dhashay, waaliddiintiisa waxay haysteen saddex shabeel oo dhal.

Safarrada ay waddooyinka ku maraan waxaa ka mid ahaa inay hakadaan oo ay masaasad ku quudiyaan dhammaan afarta shabeelka dhalka ah, kuwaas oo safarrada ay u kaxaysan jireen.

Wiilka ayaa aaminsan inuu aqoon u leeyahay la dhaqanka shabeellada.

“Waa xiriir ku dhisan jaceyl iyo xushmad. Waxaan mar walba jeclaa inaan waaliddiinteyda ka caawiyo xannaaneynta xayawaannada.”

Tiago oo la socdalabadiisa waalid iyo shabeelLahaanshaha sawirkaKEYDKA QOYSKA
Image captionTiago ayaa waxaa la baray xadka la dhaqanka xayawaannada

Silveira ayaa wiilkiisa baray isla casharkii la baray bulshada ee ku saabsanaa la dhaqanka shabeelka.

“Xayawaannadu ma ugaarsadaan bani`aadamka. Waxay ka falceliyaan dhaqankeenna, marka waa muhiim in la tixgeliyo. Waxay kuu muujinayaan inaad agtooda imaan karto iyo in kale,” saynisyahanka ayaa sidaa yiri.

Xudduudaha

“Waa muhiim in la barto xudduudaha. Marka ay doonayaan inay is muujiyaan, way soo baxayaan. Ma aha xayawaanno bulshaawi ah, balse waxay aadmiga la yeeshaan xiriir dheer.”

Hooyada Tiago ayaa sheegtay in weligood aysan wax dhib ah ka dhex dhicin wiilka iyo shabeellada – Anah ayaa sidoo kale sheegtay inaysan weligeed wiilkeeda keligii uga tegin xayawaannada.

“Mar walba waan ka taxadareynay shabeellada iyo xayawaannada kaleba. Shuruucdeenna badbaadada way cad yihiin.”

Tiago oo la jooga hooyadiis iyo dhal shabeelLahaanshaha sawirkaQOYSKA
Image caption“Waxaan doonayaan inaan waaliddiinteyda ka caawiyo shaqada, marka aan weynaado,” ayuu Tiago yiri

Xarunta daryeelka ayaa waxay ku fadhisaa dhul cabbirkiisu yahay 123 acre, waxaana iska leh Silveira iyo Jacomo, kuwaas oo aan oggoleyn dalxiisayaasha, iyagoo xayawaannada xushmeynaya.

Waxay machadka IOP aasaaseen sanadkii 2002 waxayna markii hore keliya doonateen inay daraasad ku sameeyaan shabeellada, balse markii dambe way beddeleen go`aankooda kaddib markii ay waaxda deegaanka ee Brazil ka codsadeen xannaaneynta dhalka shabeelka ee ay waaliddiintoodu dhinteen.

Qoyska Silveira - oo shabeelku uu ku jiroLahaanshaha sawirkaKEYDKA QOYSKA
Image captionIn ka badan 30 xayawaan ayaa tobankii sano ee la soo dhaafay soo maray xarunta daryeelka ee waaliddiinta Tiago

Sida uu sheegay Silveira, 95% ay qarashka howlaha daryeelka xaywaannada iyagu bixiyaan, halka inta kalena ay deeq ahaan ku soo gaarto.

Haatan, qoysku wuxuu xannaaneeyaa 14 shabeel, oo ay ku jiraan afar dhal ah iyo siddeed waaweyn.

Tobankii sano ee la soo dhaafay, qoysku wuxuu xannaaneeyay 35 xayawaan.

Shabeellada ayaa aalaaba loo diraa machadyo ka hortaga inay dabar go`aan.

Shabeelladan waxay ku jiraan liiska xaywaannada khatarta ugu jira inay dabar go`aan.

Inkastoo ay ku nool yihiin 21 dal, Brazil waxaa la rumeysan yahay inay ku nool yihiin qiyaastii kala bar inta harsan (20,000 ilaa 30,000 oo xayawaanno ah).

Tiago iyo dhal shabeelLahaanshaha sawirkaKEYDKA QOYSKA
Image captionDhal shabeel oo badan oo qoyska Tiago uu drayeelo waa rajo kaddib markii hooyooyinkood ay dileen beeralley

Si kastaba, kuwa labka ah ee la keeno xarunta IOP laguma celiyo duurka, iyadoo laga cabsi qabo inay dadku dilaan, gaar ahaan beeralleyda ka ceshanaya xoolahooda.

Sabab kale waxay tahay in xaywaannadaas ay in badan la dhaqmeen bani`aadamka.

“Aad ayay u adag tahay in xayawaannadaas ay lumiyaan xiriirka ay la leeyihiin bani`aadamka. Haddii la sii daayo, waxay aadayaan meesha ay dadku joogaan waana la dilayaa” Jacomo ayaa sidaa tiri.

Jaguar "oo hab siinaya" TiagoLahaanshaha sawirkaKEYDKA QOYSKA
Image captionTiago oo waxbarasho ku jira ayaa keliya maalmahan arka saaxiibadiisa shabeelka saddexdii biloodba mar

Sanadkii hore, Tiago iyo shabeelka ayaa kala baaday – waxaa loo wareejiyay caasimadda gobolka Goiania si uu waxbarashadiisa dugsiga sare uga sii wato.

Aad ayuu ugu xiisaa shabeelka.

“Way igu adag tahay maxaa yeelay waan la noolaa tan iyo carruurnimadeyda. Mar walba oo aan waaliddiinteyda booqdo waxaan dareemaa in shabeelladu ay sidoo kale ii xiiseen – siyaabo kala duwan ayay igula cayaaraan,” ayuu yiri.

“Waa wax lagu farxo kolley, inay ka abaal celiyeen jaceylka iyo xiisaha aan u hayo ayaga.”

Sawirka caan baxay ayaa la qaaday 15 November.


Shabakada Baahin.com Kala Soco Wararkii Ugu Danbeeyay

Nagala Xiriir E-mail cabkayare@gmail.com

Fikradaha Akhristayaasha (0)




ads

WP Facebook Auto Publish Powered By : XYZScripts.com